
Cultuur en geschiedenis waren beide genereus wat deze regio betreft, als inspiratiebronnen voor vele kunstenaars die al sinds de antieke tijden kunstwerken ontwierpen in steen, muren en paleizen van de steden en urbane centra. Deze stenen gebouwen zijn de meest gedenkwaardige eigenschappen van Centraal Dalmatië . Tegenwoordig bieden deze steden en urbane centra tegelijkertijd rust en stilte, en vreugdevolle, luidruchtige nachten gevuld met de zuid-mediterrane geest. Werken in steen, marmer en hout gemaakt in Centraal Dalmatië sinds de antieke periode tot de dag van vandaag, bleven nooit beperkt tot de kerken en musea van de regio, maar worden nog steeds gevonden in huizen, gevels en in de historische stadscentra, meestal in de romaanse en gotische stijl – ware meesterwerken van de urbane cultuur. Het is nergens te vinden, behalve juist in Centraal Dalmatië, binnen een straal van 30 km twee steden onder de bescherming van UNESCO en opgenomen op de Wereld cultuurerfgoed lijst: het Diocletianuspaleis en de historische stadkern van Trogir.

Er zijn spectaculaire kunstwerken in steen als nalatenschap achtergelaten, zoals het portaal van de kathedraal in Trogir, gebouwd door de bouwmeester Radovan in 1240. Bonino van Milan, Juraj Dalmatinac, Andrija Aleši en Nikola Firentinac, zij allen lieten hun grootste werken in steen hier. Het walnotenhouten deurkozijn van de kathedraal in Split gebouwd in 1214 door de bouwmeester Andrija Buvina, maakt deel uit van de Europese romaanse beeldhouwgeschiedenis. De kathedraal van Split is het oudste gebouw ter wereld waar een katholieke kathedraal is gevestigd, want het ontstond deels op het mausoleum gebouwd door de keizer Diocletianus. De rijke kunsttraditie van deze regio, gebaseerd op diegenen die daar hun inspiratie vonden en hun meest schitterende kunstwerken creëerden, trok vele grote namen aan, zoals Emanuel Vidović, Kroatische bekendste kunstschilder vanaf het eind 19e begin 20ste eeuw. Het hoogtepunt in het beeldhouwen was bereikt door Ivan Meštrović uit Otavica dichtbij Drniš, wiens werken musea en galeries in de hele wereld versieren.

In Split zelf bevindt zich, naast de verzameling van zijn werken in de Galerie Meštrović, ook zijn beroemde bronzen monument aan bisschop Grgur van Nin, geplaatst bij het noordelijke portaal van het Diocletianuspaleis. Volgens de legende worden wensen vervuld indien zijn grote teen aangeroerd word. Binnen het vroegere Keizerlijke paleis in Split bevindt zich de kleinste straat ter wereld, genoemd "Pusti me proći" (Laat me passeren), want er kan niet meer dan een persoon tegelijk doorheen gaan.
Een bijzondere ervaring is bezoek aan de stad Trogir, gesticht in de 3e eeuw en praktisch in zijn geheel een museum. Zijn centrum is in totaal 750 stappen breed! Dat was gemeten en genoteerd enkele honderden jaren geleden door de historicus Pavao Andreis. Tegenwoordig behoudt deze goed geproportioneerde stenen stad met een rijke geschiedenis, in zijn duizend jaar oude klooster van St. Nicolaas, een reliëf sculptuur uit de 4e eeuw v. Chr. van Kairos, god van het gunstige ogenblik, samen met een hele verzameling van sommige meest waardevolle werken van de kunstgeschiedenis en stenen architectuur.
Slechts vijftien kilometer verderop bevindt zich Salona, de grootste vindplaats met monumenten uit de antieke periode in Kroatië. In de 2e en 3e eeuw n. Chr. was Salona een echte kosmopolitische Dalmatische metropool met 62 duizend inwoners. Hier was ook de zetel van de eerste Kroatische koningen. Een niet te missen plaats is de vesting Klis, gebouwd op een steile rots, waarvan de "Uskoci" de toegang verdedigden tegen de Turkse aanvallen – het Turkse leger kon de vesting van Klis nooit veroveren en de legende zegt dat het te danken is aan de hulp van de Wonderdoende Heilige Maria van Sinj, wiens heiligdom zich in de buurt bevindt.
Brač is het grootste eiland van de Split-archipel en, met zijn frequente en snelle veerbootverbindingen met het vasteland, is hij langzamerhand de voorstad van Split geworden. Brač is bekend van zijn beroemde traditie van het bewerken van de witte steen, die “geoogst” wordt in de locale steenhouwerijen.

Het Witte Huis in Washington, het Parlementsgebouw en het Nieuwe kasteel in Wenen, het Parlementsgebouw in Budapest, het Diocletianuspaleis, de kathedralen van Trogir en Šibenik, ze zijn allen gebouwd uit deze schitterende witte steen...
Op dit eiland bevindt zich ook het fascinerende en afgelegen klooster Pustinja Blaca, gebouwd in 1550 op een rots door "popovi glagoljaši", priesters die het Kroatische glagolitische schrift en de Kroatische taal tijdens het vieren van de Heilige Mis gebruiken, en op de vlucht waren voor de Turken. Het klooster is tot de dag van vandaag, met zijn telescoop en concertpiano, bezorgd uit Wenen, een getuige van het middeleeuwse leven op dit eiland.
Het zonnige Hvar, recentelijk geplaatst op de lijst van 's werelds mooiste eilanden, is een van de bekoorlijkste Dalmatische eilanden. Het is niet bekend of mensen daar meer aangetrokken worden door de harmonie van zijn geschiedenis en kunst, of door de verleidelijke lavendelgeur, maar een bezoek aan Petar Hektorović's Tvrdalj, een versterkte villa en haar vijver, is een must, evenals een wandeling over de met stenen geplaveide straten, glanzend geworden in de loop der eeuwen, en een bezoek aan het grootste plein op alle Adriatische eilanden, gelegen in het centrum van de stad Hvar. Bezienswaardig zijn ook het Arsenaal en het eerste publieke theater in Europa, gebouwd in 1612.

Ook de natuur was heel genereus wat Centraal Dalmatië betreft, want er heerst een harmonische verhouding tussen de urbane centra en een nog steeds uitzonderlijk goed behouden omgeving op deze dichtbevolkte kustlijn, evenals op een reeks eilanden bedekt met groen. Bol op het eiland Brač is de plaats waar men het bekende strand Zlatni rat (Gouden Hoorn) kan vinden, met haar veranderende vorm, afhankelijk van de windrichting en golven. Centraal Dalmatië is gekenmerkt door zijn grootste natuurlijke kiezelstranden langs de kustlijn en met een natuurlijke bescherming tegen de zon – Dalmatische schaduwgevende pijnbomen, in het bijzonder aan de Makarska Rivièra en speciaal in Brela, volgens velen een plaats met de mooiste natuurlijke stranden aan het Adriatische Zee, gelegen langs het kristalheldere water.
Verrijzend rechtstreeks boven deze stranden bevindt zich het bergmassief van het Natuurpark Biokovo, waarvan ooit gezegd was dat „zijn voeten in de zee zijn en zijn voorhoofd in de wolken.“ Haar hoogste punt Sveti Juraj (St. Joris), op 1762 m boven de zeespiegel, biedt tijdens zonnige dagen een helder uitzicht naar de verste eilanden in de open zee. Biokovo is een habitat voor vele endemische planten- en dierensoorten, waar op de schaarse graslanden nog steeds berggeiten zwerven. Biokovo is tevens bekend van zijn spectaculaire zonsopgangen tijdens de zomerse dageraad.

Een van de meest aantrekkelijke natuurlijke verschijnselen in de Adriatische Zee is Modra špilja (de Blauwe Grot) op het kleine eiland Biševo dichtbij het grotere naburige eiland Vis. Deze slechts 17 meter brede en 31 meter lange grot is te bereiken per boot door een kleine opening tussen de rotsen. Het zonlicht dringt naar binnen door een opening onder water, de zee en de bezoekers onderdompelend in een gloed van zilverblauwe tinten. Dichtbij is ook de enige bekende habitat van de mediterrane monniksrob.